Mal Bildiriminde Bulunulması Hakkında Yönetmelik

Amaç (Madde 1): Bu Yönetmeliğin amacı; 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu uyarınca verilecek mal bildiriminin şekli, düzenleniş tarzı, verileceği merciler, bildirimlerin gizliliği ve karşılaştırılmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam (Madde 2): Her seçimle gelinen veya atanan kamu görevlileri, siyasi parti yöneticileri, noterler, kooperatif ve üst kuruluşları yöneticileri, kamu yararına çalışan vakıf ve dernek yöneticileri, gazete sahip ve sorumlu müdürleri bu Yönetmelik kapsamındadır.

Temel Tanımlar (Madde 3):

• Mal: Taşınmaz mallar ile değeri ne olursa olsun bu Yönetmelik uyarınca bildirime tabi tutulan taşınır mallar, haklar, borçlar ve alacakları ifade eder.
• Net Aylık: Kendilerine kanunla aylık ödenenler için, aylığın vergi ve yasal kesintiler yapıldıktan sonra ellerine geçen net miktarını ifade eder.
• Aile Bireyleri: Bildirim sahibinin kendisi, eşi ve velayeti altındaki çocuklarıdır.

Yönetmeliğin 4. maddesi uyarınca mal bildiriminde bulunmak zorunda olanlar:

1. Her seçimle gelinen kamu görevlileri (TBMM üyeleri, belediye başkanları, belediye meclis üyeleri, il genel meclis üyeleri, muhtarlar).
2. Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar.
3. Noterler.
4. Türk Hava Kurumu genel yönetim ve merkez denetleme kurulu üyeleri ile genel başkan ve şube başkanları, Türkiye Kızılay Derneği genel yönetim ve merkez denetim kurulu üyeleri ile genel başkan ve şube başkanları.
5. Genel ve katma bütçeli daireler, il özel idareleri, belediyeler ve bunlara bağlı kuruluşlarda çalışan memurlar, sözleşmeli personel ve sürekli işçiler (iş kanununa tabi işçilerden şef ve üstü düzeyde görev yapanlar veya para/pul/mal sorumlusu olanlar).
6. Kamu iktisadi teşebbüsleri (KİT), sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait kuruluşlar personeli.
7. Siyasi parti genel başkanları, genel idare ve yönetim kurulu üyeleri ile il başkanları.
8. Vakıfların (kamu yararına çalışan) ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının genel yönetim ve denetim kurulları üyeleri.
9. Yurt içinde yayımlanan gazete ve dergilerin sahipleri, yazı işleri müdürleri, başyazarları ve genel yayın müdürleri.

Sınavlarda en çok sorulan alanlardan biridir. Kimin bildirimi kime teslim edeceği açıkça belirlenmiştir:

Yönetmeliğin 8. ve 12. maddeleri gereğince mal bildirimine konu edilecek unsurlar şunlardır:

1. Taşınmaz Mallar:

Değeri ne olursa olsun (arsa, arazi, konut, iş yeri, yazlık, bina vb.) tamamı mal bildirim formuna yazılır. Eşik değer aranmaz!

2. Taşınır Mallar, Para, Altın ve Haklar (5 Kat Kuralı):

• Kendilerine aylık ödenenler için; net aylık tutarının 5 katından fazla olan para, banka mevduatı, hisse senetleri, tahviller, altın ve mücevherat bildirilir.
• Aylık almayanlar (kooperatif yöneticileri vb.) için; 1. derece memurun genel idare hizmetleri sınıfındaki net maaşının 5 katı esas alınır.
• Taşıtlar: Kara, deniz ve hava taşıt araçları (otomobil, tekne, motosiklet vb.) değeri 5 katı aşıyorsa bildirilir.
• Borç ve Alacaklar: Net aylığın 5 katından fazla olan borçlar ve üçüncü kişilerden olan alacaklar bildirilir.

3. Birden Fazla Mal Edinilmesi Durumu (Madde 13):

Memur, tek tek alındığında 5 katı aşmayan ancak aynı dönemde alınan birden fazla taşınır mal, para veya hakkın toplam değeri net aylığın 5 katından fazla ise, bunların tamamını bildirmek zorundadır!

Bildirimin Gizliliği ve Saklanması (Madde 17 - 18):

• Mal bildirimleri kapalı ve mühürlü zarf içerisinde verilir. Zarfın üzerine personelin sicil numarası, adı-soyadı yazılır ve yapıştırılan yer imzalanır.
• Bildirimler memurun özlük dosyasında gizli olarak muhafaza edilir.
• Bildirimlerin içeriği yetkili merciler, teftiş kurulları ve adli makamlar haricinde hiçbir kişi veya kuruluşa açıklanamaz; kamuoyuna duyurulamaz.

Karşılaştırma ve İnceleme (Madde 14 - 15):

• Genel bildirim döneminde verilen bildirimler, bir önceki dönem bildirimi ile yetkili merci veya oluşturulacak Karşılaştırma Komisyonu tarafından karşılaştırılır.
• Karşılaştırma Komisyonu; yetkili merci tarafından belirlenen en az 3 üyeden teşekkül ettirilir.
• Bildirimler arasında belirgin bir uyumsuzluk veya kaynağı açıklanamayan servet artışı görülürse, bildirim sahibinden yazılı açıklama istenebilir.
• Açıklama tatmin edici bulunmazsa veya haksız mal edinme şüphesi doğrulanırsa, durum ivedilikle Cumhuriyet Başsavcılığına intikal ettirilir.

İhtar Prosedürü (Madde 19):

• Bu Yönetmelikte belirtilen süreler içinde mal bildiriminde bulunmayanlara, yetkili mercilerce 30 GÜNLÜK İHTAR yazısı gönderilir.
• İhtar yazısında; bildirim formunun 30 gün içinde verilmesi gerektiği, aksi halde adli ve disiplin soruşturması açılacağı açıkça belirtilir.
• Mücbir sebep hali saklıdır.

Yaptırımlar:

• Disiplin Cezası: 657 sayılı Kanunun 125/D-j maddesi uyarınca belirlenen süre içinde mazeretsiz mal bildiriminde bulunmayan memura KADEME İLERLEMESİNİN DURDURULMASI cezası verilir.
• Adli Ceza (3628 SK Md. 10): Süresi içinde veya ihtara rağmen bildirimde bulunmayanlar hakkında 3 aydan 1 yıla kadar hapis cezası hükmolunabilir.
• Gerçeğe Aykırı Bildirim: Bilerek gerçeğe aykırı bildirimde bulunanlara 6 aydan 3 yıla kadar hapis cezası verilir.
• Haksız Mal Edinme: Kanunen geçerli bir kaynağa dayanmayan servet edinenlere 3 yıldan 5 yıla kadar hapis ve haksız edinilen malın müsaderesi uygulanır.