📌 4 SINAV SORUSU
3628 SAYILI KANUN & YÖNETMELİK
3628 Sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu
Mal bildiriminde bulunmak zorunda olanlar ve istisnalar (muhtarlar), genel bildirim takvimi, net aylığın 5 katı ek bildirim kuralı, hediye teslim sınırı (10 asgari ücret), doğrudan soruşturma usulü ve haksız mal edinme yaptırımları.
Genel Bildirim Takvimi
(0) ve (5) Yılları
En geç Şubat ayı sonuna kadar
Ek Mal Bildirimi
Net Maaşın 5 Katı
Değişikliği izleyen 1 ay içinde
Hediye Teslim Sınırı
10 Asgari Ücret
1 ay içinde kuruma teslim (çerçeve hariç)
Haksız Mal Edinme
3 - 5 Yıl Hapis
Ağır para cezası + Müsadere + Ömür boyu yasak
1. Amaç, Kapsam ve Mal Bildiriminde Bulunacaklar (Madde 1 - 3)
▼Kanunun Amacı (Madde 1): Rüşvet ve yolsuzluklarla mücadele etmek, kamu görevlilerinin mal bildiriminde bulunmalarını sağlamak, haksız mal edinmelerini önlemek ve haksız edinilen malların zoralımını (müsaderesini) düzenlemektir.
💡 Haksız Mal Edinme Tanımı (Madde 2): Mevzuata veya genel ahlaka uygun olarak sağlandığı ispat edilemeyen mallar veya ilgilinin sosyal yaşantısı bakımından geliriyle uygun olduğu kabul edilemeyecek harcamalar şeklinde ortaya çıkan artışlardır.
Mal Bildiriminde Bulunmak Zorunda Olanlar (Madde 3):
- Seçimle gelen kamu görevlileri: Cumhurbaşkanı, milletvekilleri, belediye başkanları, belediye meclis üyeleri, il genel meclis üyeleri.
- ÖNEMLİ İSTİSNA (SINAV TUZAĞI): Köy ve mahalle muhtarları ile ihtiyar heyeti üyeleri mal bildiriminde bulunmak ZORUNDA DEĞİLDİR!
- Noterler ve Türk Hava Kurumu ile Türkiye Kızılay Derneği merkez ve şube yöneticileri.
- Memurlar ile işçi sayılmayan diğer kamu görevlileri ve sözleşmeli personel.
- Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşu yöneticileri (Oda, Borsa, Baro vb.).
- Siyasi parti genel başkanları ve merkez yönetim kurulu üyeleri.
- Kooperatifler ve birliklerin başkanları, yönetim kurulu üyeleri ve genel müdürleri.
- Yeminli mali müşavirler.
- Kamuya yararlı dernek ve vakıfların başkan ve yöneticileri.
- Gazete sahipleri, yönetim kurulu üyeleri, sorumlu müdürleri, başyazar ve fıkra yazarları.
- Sendika ve konfederasyon yöneticileri.
Eşlerin ve Birden Fazla Görevi Olanların Durumu:
- Karı-kocanın her ikisi de memur ise: Eşlerin HER BİRİ AYRI AYRI mal bildiriminde bulunmak zorundadır. Eşlerden her biri kendisinin, eşinin ve velayeti altındaki çocuklarının mallarını da bildirir.
- Birden fazla görevi olanlar: Asli görevi yanında ikinci bir görevi olanlar veya vekalet edenler SADECE ASLİ GÖREVLERİNDEN DOLAYI TEK BİLDİRİMDE bulunurlar.
- Bildirim Formu: TEK NÜSHA olarak doldurulur, tarih belirtilerek imzalanır.
2. Mal Bildirimi Verme Zamanları ve Takvimi (Madde 6 - 11)
▼Kanun ve Yönetmelikte belirlenen bildirim süreleri şu şekildedir:
| Durum / Görev Türü | Yasal Bildirim Süresi | Açıklama / Şart |
|---|---|---|
| Göreve İlk Girişte | Giriş belgeleriyle birlikte | Mal bildirimi verilmedikçe atama işlemi yapılamaz. |
| Görevi Sona Erenler | Ayrılışı izleyen 1 AY içinde | Emeklilik, istifa, nakil veya çıkarma hallerinde. |
| Seçimle Gelinen Görevler | Seçimin kesinleşmesini izleyen 2 AY | Milletvekilleri, belediye başkanları vb. |
| Bakanlar | Atamayı izleyen 1 AY içinde | Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanlar için. |
| Genel Bildirim Yenileme | (0) ve (5) ile biten yıllar | En geç ŞUBAT AYI SONUNA KADAR yenilenir (Örn: 2025, 2030 Şubat sonu). |
| Ek Mal Bildirimi | Değişikliği izleyen 1 AY içinde | Net aylığın 5 KATINI AŞAN artış, azalış veya borçlanmada. |
| Yönetim/Denetim Kurulu | Başlamayı izleyen 1 AY içinde | Kurul üyeliklerine seçilenler veya atananlar. |
| Gazete Sahibi ve Yazarları | İşe başlamayı izleyen 1 AY içinde | Sorumlu müdür, başyazar ve köşe yazarları. |
💡 Şeflik Sınav Kuralı (Ek Bildirim): Memurun kendisinin, eşinin ve velayeti altındaki çocuklarının mal varlığında net aylığının 5 katını aşan değer artışı olduğunda (örneğin ev, arsa, araç alımı, yüklü miras veya borçlanma), değişikliği takip eden 1 ay içinde ek mal bildirimi verilmesi mecburidir.
3. Hediye ve Hibe Teslim Sınırı ve Değer Takdiri (Madde 13 - 14)
▼Milletlerarası protokol veya nezaket gereği yabancı devlet ve uluslararası kuruluşlardan hediye kabul edilmesi özel kurallara bağlanmıştır:
- Teslim Zorunluluğu Sınırı: Değeri 10 AYLIK NET ASGARİ ÜCRET TOPLAMINI AŞAN hediyeler, alındığı tarihten itibaren 1 AY İÇİNDE ilgilinin kurumuna teslim edilmek zorundadır.
- İstisna Kuralı: İmzalı hatıra fotoğraflarının çerçeveleri teslim mecburiyeti kapsamı DIŞINDADIR.
- Değer Takdiri Süreci: Memur yurt içinde aldığı tarihten, yurt dışında ise yurda dönüşünden itibaren 10 GÜN İÇİNDE eşyayı Defterdarlık Takdir Komisyonuna gönderir. Komisyon en geç 10 gün içinde değerini tespit eder. Sınırı aştığı anlaşılan hediye en geç 10 gün içinde kuruma teslim edilir.
4. Bildirimin Verileceği Merciler ve Gizlilik İlkesi (Madde 8 - 9)
▼Mal bildirim zarfları doğrudan ilgili yetkili mercilere teslim edilir:
| Kişi / Görevli Grubu | Mal Bildiriminin Verileceği Merci |
|---|---|
| TBMM Üyeleri ve Bakanlar | TBMM Başkanlığına |
| Devlet Memurları ve Diğer Kamu Görevlileri | Atamaya Yetkili Amir veya İlgili Kurumuna (İçişleri personeli için Valilik/Bakanlık) |
| Noterler | Adalet Bakanlığına |
| Siyasi Parti Genel Başkanları | Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına |
| Kooperatif ve Birlik Yöneticileri | İlgili Bakanlığa (veya denetim yetkisi olan idareye) |
| Gazete Sahipleri ve Yazarları | Bulundukları Yer Cumhuriyet Başsavcılığına |
| Yeminli Mali Müşavirler | Hazine ve Maliye Bakanlığına |
🔒 Bildirimin Gizliliği (Madde 9): Mal bildirimleri gizlidir. Özel kanun hükümleri saklı kalmak üzere, bildirimlerdeki bilgiler ve kayıtlar açıklanamaz; adli ve idari soruşturmalar dışında hiçbir kimseye ve makama verilemez. Sır saklama yükümlülüğünü ihlal edenler için hapis cezası öngörülmüştür.
5. Soruşturma Usulü, Suçlar ve Cezalar Tablosu (Madde 10 - 20)
▼Özel Soruşturma Usulü (Madde 17): 3628 sayılı Kanun'da yazılı suçlar ile rüşvet, zimmet, irtikâp ve hırsızlık suçlarından dolayı Cumhuriyet Başsavcılıkları doğrudan doğruya soruşturma açar. 4483 sayılı Kanun gereğince mülki amir veya atamaya yetkili amirden soruşturma izni alınması GEREKMEZ! Bankalar, vergi daireleri ve tapu müdürlükleri sır saklama mazereti ileri süremez, derhal bilgi vermek zorundadır.
| Suç Türü | Yasal Süreç / İhtar | Öngörülen Ceza ve Yaptırım |
|---|---|---|
| Süresinde Bildirim Vermeme (Gecikme) |
İlgiliye 30 GÜN İÇİNDE bildirim vermesi yazılı ihtar edilir. | İhtara rağmen vermeyen kişiye 3 AYDAN 1 YILA KADAR HAPİS cezası verilir. |
| Gerçeğe Aykırı Bildirim (Yalan Beyan) |
Bildirimde gerçeğe aykırı bilgi verenler. | 6 AYDAN 3 YILA KADAR HAPİS cezası verilir. |
| Haksız Mal Edinme | Kaynağı meşru olmayan veya geliriyle orantısız artış. |
• 3 YILDAN 5 YILA KADAR HAPİS • 5 Milyon TL - 10 Milyon TL ağır para cezası • Haksız malların zoralımı (müsaderesi) • Müebbeten (ömür boyu) kamu hizmetlerinden yasaklanma |
| Sır Saklama İhlali (Bildirimin Gizliliği) |
Bildirimleri yetkisiz kişilere açıklayan memur. | 1 YILDAN 3 YILA KADAR HAPİS cezası verilir. |
📝
3628 Sayılı Kanun Sınav Formatında Mini Test (5 Soru)
1. 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması Kanunu'na göre aşağıdakilerden hangisi mal bildiriminde bulunmak ZORUNDA DEĞİLDİR?
✓ Doğru Cevap: C. 3628 sayılı Kanunun 3. maddesine göre köy ve mahalle muhtarları ile ihtiyar heyeti üyeleri mal bildiriminde bulunmak zorunda değildir.
2. 3628 sayılı Kanun uyarınca genel mal bildirimi yenileme dönemi aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak belirtilmiştir?
✓ Doğru Cevap: B. Madde 11 uyarınca kamu görevlileri sonu (0) ve (5) ile biten yılların en geç Şubat ayı sonuna kadar bildirimlerini yenilemek zorundadırlar.
3. Devlet memurunun kendisinin, eşinin veya velayeti altındaki çocuklarının mal varlığında meydana gelen hangi orandaki değişiklikte ve ne kadar sürede "Ek Mal Bildirimi" verilmesi zorunludur?
✓ Doğru Cevap: D. Madde 10 uyarınca ilgilinin net aylık tutarının 5 katını aşan artış veya borçlanmalarda değişikliği izleyen 1 ay içinde ek mal bildirimi verilmesi mecburidir.
4. Uluslararası protokol veya nezaket gereği yabancı kişi veya kuruluşlardan alınan hediyelerin kuruma teslim edilmesi için değer sınırı ve teslim süresi nedir?
✓ Doğru Cevap: A. Madde 13 uyarınca 10 aylık net asgari ücret toplamını aşan hediyeler alındığı tarihten itibaren 1 ay içinde kuruma teslim edilir. Çerçeveli hatıra fotoğrafları hariçtir.
5. 3628 sayılı Kanun kapsamında "Haksız Mal Edinme" suçunu işleyen kamu görevlisine verilecek hapis cezası ve kanuni yan yaptırım aşağıdakilerden hangisidir?
✓ Doğru Cevap: E. Madde 13 uyarınca haksız mal edinenlere 3 yıldan 5 yıla kadar hapis ve ağır para cezası verilir; haksız edinilen mallar zorla alınır (müsadere edilir) ve hükümlüler müebbeten kamu hizmetlerinden yasaklanır.