📑 RESMÎ YAZIŞMA YÖNETMELİĞİ
🎯 SINAVDA 4-5 BANKO SORU
Resmî Yazışmalarda Uygulanacak Usul ve Esaslar Rehberi
Cumhurbaşkanlığı Kararı (2020/2646): Sayfa marjinleri (2,5 cm), yazı tipi ve punto kuralları, başlık, sayı (DETSİS), konu, muhatap, ilgi, metin girintisi (1,25 cm), arz-rica hiyerarşisi, imza protokolü, güvenlik sınıflandırması ve e-Yazışma teknik esasları.
Kenar Boşlukları
2,5 cm
Üst, alt, sol ve sağ marjinler
Yazı Tipi & Punto
Times 12 / Arial 11
Zorunlu halde 9 pt, iletişim 8 pt
Paragraf Girintisi
1,25 cm
İlk satır girinti kuralı
Başlık Satır Limiti
En Çok 3 Satır
T.C. - İdare - Birim
📌 1. Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Temel Tanımlar (Madde 1 - 3)
▼Yasal Dayanak: 9/6/2020 tarihli ve 2646 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulmuş, 10/6/2020 tarihli ve 31151 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır. 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında CBK'nın 6 ncı ve 7 nci maddelerine dayanır. Bütün kamu kurum ve kuruluşlarını kapsar.
Sınavlarda Sıkça Sorulan Temel Tanımlar (Madde 3):
- Aidiyet Zinciri: Belgenin hazırlanmasından tasfiyesine kadar olan sürecini ifade eder.
- Arşiv İmza: Kriptografik metodların zaman içerisinde koruyucu özelliğini yitirmesine karşı periyodik olarak alınan zaman damgası ile korunan elektronik imzadır.
- Belge: Herhangi bir bireysel işlemin, kurumsal fonksiyonun veya işlemin yerine getirilmesi için alınmış ya da idarece hazırlanmış; delil teşkil ederek aidiyet zincirini muhafaza eden, güvenli elektronik imza veya el yazısıyla imzalanmış ve kayıt altına alınmış her türlü bilgidir.
- Devlet Teşkilatı Merkezi Kayıt Sistemi (DETSİS): Dijital Dönüşüm Ofisi Başkanlığı tarafından yürütülen, idarelerin merkez, taşra ve yurtdışı teşkilat birimlerinin T.C. Devlet Teşkilatı Numarası ile tanımlandığı merkezi kayıt sistemidir.
- e-Yazışma Teknik Rehberi: Elektronik ortamda resmî yazışmalar kapsamında oluşturulan belgelerin yapısı, formatı, imzalama ve şifreleme mekanizmalarını tanımlayan ve Dijital Dönüşüm Ofisi Başkanlığı tarafından yayımlanan güncel rehberdir.
- Günlük Rapor: EBYS'de yapılan ekleme, değiştirme, silme, arama, görüntüleme, gönderme ve alma gibi işlemlerin hangi EBYS elemanı üzerinde, kim tarafından ve ne zaman (tarih-saat) yapıldığını gösteren kayıtlardır.
- Kurumsal Belge Kayıt Sistemi: Mevzuatı sebebiyle EBYS kullanamayan idareler veya ÇOK GİZLİ nitelikteki belgeler ile olağanüstü durumlarda hazırlanan belgelere sayı almak için kullanılan fiziksel defter veya EBYS harici tutulan elektronik kayıttır.
- Standart Dosya Planı: Belgelerin konu veya fonksiyon esasına göre dosyalanmasını sağlamak amacıyla geliştirilen ve Devlet Arşivleri Başkanlığı tarafından yayımlanan sınıflama şemasıdır.
📐 2. Belgenin Şekil, Kenar Boşluğu, Punto ve Alan Kuralları (Madde 4 - 15)
▼| Belge Öğesi | Standart Kural ve Ölçü | Sınav Tüyosu / Kritik Ayrıntı |
|---|---|---|
| Yazı Alanı (Marjinler) | Sayfanın üst, alt, sol ve sağ kenarından 2,5 cm boşluk bırakılır. | Dört kenarın tamamı eşittir (2,5 cm). |
| Yazı Tipi ve Punto | Times New Roman (12 punto) veya Arial (11 punto) kullanılır. | Zorunlu hallerde metin 9 puntoya kadar düşürülebilir; iletişim bilgileri 8 punto yazılır. |
| Başlık (Antet) | Sayfanın üst kenarından 2,5 cm aşağıda, ortalanarak yazılır. En çok 3 satırı geçemez. | 1. Satır: T.C., 2. Satır: İdare adı (Büyük harf), 3. Satır: Birim adı (İlk harfler büyük). |
| Sayı Alanı | Başlığın son satırından itibaren 2 satır boşluk bırakılarak sol marjine yazılır. | Sıralama: DETSİS No - Standart Dosya Planı Kodu - Belge Kayıt No. Ör: E-12345678-010.06.01-12345 |
| Tarih Alanı | Sayı ile aynı satırda, sağ marjinde yer alır. | Sayısal: 01.01.2026 veya Metinsel: 01 Ocak 2026 şeklinde yazılır. Tarih EBYS'de güvenli e-imzanın atıldığı andır. |
| Konu Alanı | Sayının bir alt satırına sol marjinden başlar. "Konu:" kalın yazılır. | Büyük harfle başlar, cümlenin SONUNA NOKTA KONMAZ! Konu tek satırı geçmemelidir. |
| Muhatap (Hitap) | Konudan itibaren 2-4 satır boşluk bırakılarak sayfa ortalanarak yazılır. | Muhatabın adı büyük harfle yazılır. Bağlı/ilgili birimler parantez içinde belirtilir. |
| İlgi Alanı | Muhataptan itibaren 2 satır boşluk bırakılarak sol marjine yazılır. "İlgi:" kalın yazılır. | Birden fazla ilgi varsa "a)", "b)" şeklinde sıralanır. İlgideki her bendin SONUNA NOKTA KONUR. |
| Metin Alanı | İlgiden veya muhataptan itibaren 2 satır boşluk bırakılarak başlar. | Paragraflar 1,25 cm girinti ile başlar. Satır aralığı 1 veya 1.15'tir. Metin iki yana yaslanır. |
⚡ Banko Soru Yakalama: Konu ve İlgi Noktalama Kuralı
Sınavlarda en sık sorulan soru: "Konu" satırının sonuna NOKTA KONMAZ! Ancak "İlgi" satırlarının sonuna NOKTA KONUR!
⚖️ 3. "Arz ve Rica" Protokolü ve İmza Kuralları (Madde 16 - 20)
▼Resmî yazının metin bitişindeki nezaket ve hiyerarşi ifadesi mevzuatta kesin kurallara bağlanmıştır:
| Yazının Gönderildiği Merci / Makam | Kullanılacak İfade | Örnek Durum |
|---|---|---|
| Üst makamlara | "Arz ederim." | Kaymakamlıktan Valiliğe, Valilikten Bakanlığa yazılan yazılar. |
| Aynı düzeydeki (eşdeğer) makamlara | "Arz ederim." | İçişleri Bakanlığından Adalet Bakanlığına, bir Valilikten diğer Valiliğe yazılan yazılar. |
| Alt makamlara | "Rica ederim." | Valilikten Kaymakamlığa, Kaymakamlıktan İlçe Müdürlüklerine yazılan yazılar. |
| Hem üst hem alt makama dağıtımlı yazılarda | "Arz ve rica ederim." | Bakanlığın hem Valiliklere (alt) hem Cumhurbaşkanlığına (üst) aynı anda gönderdiği yazılar. |
| Gerçek kişilere yazılan yazılarda | "Saygılarımla rica ederim." veya "Rica ederim." | Vatandaşa, dernek veya sivil kişilere hitaben yazılan bilgilendirme yazıları. |
| Yargı organlarına yazılan yazılarda | "Arz ederim." | Mahkemelere veya savcılıklara gönderilen resmî yazılar. |
İmza Alanı Kuralları (Madde 18)
- Metnin bitiminden itibaren 2-4 satır boşluk bırakılarak sayfanın sağ marjine yazılır.
- İmza sahibinin Adı ilk harfi büyük diğerleri küçük, SOYADI TAMAMI BÜYÜK HARFLE yazılır.
- Unvan ad ve soyadın bir alt satırına ilk harfleri büyük olarak yazılır.
- Yazıyı imzalayan makam vekili ise unvanın yanına "V." (Örn: Vali V., Genel Müdür V.); yetki devriyle imzalanıyorsa unvanın yanına "a." (Örn: Vali a., Bakan a.) ibaresi konur.
🔒 4. Güvenlik Sınıflandırması, Süreli Yazılar ve Ekler (Madde 21 - 28)
▼Güvenlik Dereceli Belgeler (Madde 25):
- Belgenin gizlilik derecesi; belgenin üst ve alt marjinin ortasına BÜYÜK HARFLERLE ve KIRMIZI RENKTE belirtilir.
- 4 Güvenlik Derecesi (Hiyerarşik Sıra):
- ÇOK GİZLİ: Açıklanması devletin güvenliğine hayati zarar verecek belgeler.
- GİZLİ: Açıklanması milli güvenliğe ve ulusal çıkarlara ciddi zarar verecek belgeler.
- ÖZEL: İzinsiz açıklanması milli menfaatlere zarar verebilecek belgeler.
- HİZMETE ÖZEL: Diğer gizlilik derecelerine girmeyen fakat yetkisiz kişilere verilmemesi gereken belgeler.
Süreli Yazılar (Madde 26):
- Zamanında cevap verilmesi gereken yazılara "ACELE" veya "GÜNLÜDÜR" ibaresi konur.
- Bu ibareler başlığın sağ üst köşesine KIRMIZI DAMGAYLA veya EBYS üzerinde renkli formatta yer alır.
- "GÜNLÜDÜR" yazılarında cevap verilmesi gereken gün metin içinde veya ibarenin altında açıkça belirtilir.
Ek ve Dağıtım Alanı (Madde 21 - 22):
- İmza alanından sonra 2 satır boşluk bırakılarak sol marjine yazılır.
- Birden fazla ek varsa numaralandırılır: "Ek-1 Rapor (2 sayfa)", "Ek-2 CD (1 adet)".
- Dağıtımlı yazılarda "Dağıtım:" başlığı altına "Gereği:" ve "Bilgi:" olarak ayrılır. Eylem yapması gereken makam Gereğine, sadece bilgilendirilecek makam Bilgiye yazılır.
⚡ Mini Pekiştirme Testi (GYS Şef Banko Resmî Yazışma Soruları)
1. Resmî Yazışmalarda Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik uyarınca, belgenin yazı alanı kenar boşlukları (marjinler) kaçar santimetredir?
2. Resmî yazılarda "Konu" ve "İlgi" alanlarının sonundaki noktalama kuralları ile ilgili hangisi doğrudur?
3. Bir bakanlığın aynı yazıyı hem Cumhurbaşkanlığına (üst makam) hem de Valiliklere (alt makam) dağıtımlı olarak göndermesi durumunda metin bitişinde hangi ifade kullanılır?
4. Elektronik ortamda e-Yazışma Teknik Rehberini yayımlamaya ve DETSİS sistemini yürütmeye yetkili kurum hangisidir?